Vệ Sinh MacBook Tại TP.HCM

Câu đầu tiên RIGPC hỏi khi bạn nhắn tin về vệ sinh MacBook không phải là máy đã dùng bao lâu, mà là máy thuộc dòng nào. Lý do rất cụ thể: không phải chiếc MacBook nào cũng có quạt bên trong. Có những dòng Apple cố ý làm mát hoàn toàn thụ động, không đặt một cánh quạt nào trong thân máy.

Chiếc MacBook 12 inch bản Retina là máy Apple bỏ quạt trước tiên. Sau đó MacBook Air chuyển sang chip Apple từ đời M1 cũng đi theo cách ấy: chỗ đáng lẽ là quạt được thay bằng một tấm nhôm dẫn nhiệt áp vào chip rồi trải ra một phía, để nhiệt tự truyền đi và toả ra khung máy. Không có cánh nào quay, nên cũng không có buồng quạt nào để rửa.

Đây cũng là lý do RIGPC xin số hiệu dạng chữ A kèm bốn số ở mặt đáy trước khi nói bất cứ điều gì về thời gian. Cùng một cái tên MacBook Air, có đời có quạt và có đời không, và hai đời đó là hai công việc khác nhau chứ không phải hai mức của một việc.

Trong dữ liệu kết cấu RIGPC đang có của 28 chiếc MacBook, 18 chiếc là MacBook Pro, 9 chiếc là MacBook Air và một chiếc MacBook 12 inch. Máy ngoài danh sách vẫn nhận, chỉ là RIGPC phải mở ra xem bố trí làm mát của đúng đời đó rồi mới nói thời gian, thay vì đưa trước một con số chung.

Máy không quạt thì không hút gió chủ động, nên nó cũng không kéo bụi và xơ vải vào trong theo kiểu máy có quạt. Đổi lại, toàn bộ đường thoát nhiệt của nó đi qua tiếp xúc kim loại: chip áp vào tấm dẫn nhiệt, tấm ấy áp vào khung. Không còn luồng gió nào để bù nếu chỗ tiếp xúc ấy kém đi.

Vì vậy với một chiếc Air chip Apple đang nóng, RIGPC không hứa rằng làm sạch sẽ hạ được nhiệt. Trên máy ấy có ba thứ đáng xét, và chúng khác nhau: lớp trung gian giữa chip và tấm nhôm còn áp đủ hay không, vỏ có bị móp ở vùng tấm nhôm nằm hay không, và máy có đang chạy một tiến trình ngầm chiếm chip liên tục hay không. RIGPC nói ra cái nào trong ba cái đó là cái đang xảy ra, chứ không gộp cả ba vào một chữ nóng.

• ✓Việc vẫn có trên máy không quạt: gỡ bụi và vụn ở lưới loa, ở khe quanh viền trackpad, ở các cổng cắm và ở khe chân phím.
• ✓Việc vẫn có: xét lớp trung gian dẫn nhiệt, vì trên máy này nó gần như là toàn bộ đường đi của nhiệt.
• ✓Việc không có: rửa cánh quạt, thông buồng quạt, tra dầu trục quạt. Máy này không có những bộ phận đó để mà làm.

Nếu bạn mang một chiếc Air chip Apple đi và nơi nhận báo đúng bộ hạng mục của một máy có quạt, đó là dấu hiệu họ chưa mở máy của bạn ra xem, hoặc đang đọc một bảng chung cho mọi dòng.

Trên MacBook có quạt, đường gió chỉ đi một chiều. Quạt hút không khí đang nằm trong thân máy, đẩy nó xuyên qua một cụm lá kim loại xếp sát nhau, rồi tống ra ngoài qua khe hở phía sau bản lề. Chi tiết quyết định nằm ở thứ tự: cụm lá đứng giữa quạt và khe thoát, chứ không nằm sát ngay miệng khe.

Nghĩa là mặt đón gió của cụm lá hướng vào phía trong máy, không phải mặt bạn nhìn thấy khi soi đèn từ bên ngoài. Bụi và xơ bị quạt đẩy tới sẽ dồn lại ở mặt trong đó và nén thành một nút chặn. Thứ bạn nhìn thấy qua khe chỉ là rìa ngoài của nút chặn ấy, và nó luôn nhẹ hơn thực tế.

Khách hay hình dung mở một chiếc MacBook là chuyện vài con ốc ở mặt đáy. Rắc rối thật không nằm ở số ốc, mà ở chỗ một chiếc máy dùng nhiều họ đầu vít khác nhau, và ở thứ tự buộc phải rút cáp.

Ốc ngoài của nắp đáy nhiều đời MacBook Air và MacBook Pro là ốc năm cánh, tên thường gặp là pentalobe cỡ P5. Đầu vít bốn cạnh và đầu vít sao sáu cánh thông thường đều không ăn khớp với nó. Cố vặn thì tròn đầu ốc, và một con ốc đã tròn đầu khiến lần mở máy sau đó khó hơn cho cả người có nghề.

Nói ra những con số này không phải để làm bạn sợ. Nó để bạn thấy đúng chỗ khó: trên MacBook, phần khó không phải là làm sạch, mà là mở ra và lắp lại đúng. Một chiếc máy lắp lại lệch lực áp ở khối tản nhiệt sẽ nóng hơn cả lúc chưa ai mở nó, và lỗi đó không nhìn thấy từ bên ngoài.

Giữa mặt chip và khối kim loại áp lên nó luôn có một lớp trung gian. Có hai loại vật liệu cùng làm việc đó, và khách thường gộp cả hai vào một chữ keo.

• ✓Loại dạng kem tra trực tiếp lên mặt chip. Nó chịu nhiệt cao nhất trong máy và là thứ khô đi, chai lại theo thời gian.
• ✓Loại dạng đệm mềm, dùng cho những chi tiết nằm thấp hơn mặt chip, nơi cần bù một khoảng hở có sẵn trong thiết kế. Ở loại này độ dày là một thông số: đặt miếng dày sai so với thiết kế thì khối tản nhiệt bị kê lên, và chỗ tiếp xúc ở chip xấu đi thay vì tốt lên.

RIGPC xét bốn dấu hiệu, và cả bốn đều chỉ đo được sau khi máy đã sạch, không đo trước.

• ✓Máy đã sạch, quạt quay đúng, hơi ra khe mạnh, mà nhiệt vẫn vọt lên rất nhanh ngay trong vài giây đầu của một tác vụ nặng.
• ✓Nhiệt lên nhanh nhưng lại hạ chậm bất thường sau khi bạn đã đóng hết việc nặng.
• ✓Vỏ nhôm nóng dồn vào một điểm nhỏ thay vì ấm trải ra một vùng rộng.
• ✓Khối tản nhiệt của máy đã từng được ai đó mở ra trước đây, và không ai biết lần ấy lớp trung gian có được làm lại hay không.

Ngược lại, có những lúc chưa nên đụng tới lớp này. Máy vừa được làm lại lớp trung gian trong vòng một năm. Máy chỉ nóng khi chạy đúng một ứng dụng và vẫn bình thường ở mọi việc khác. Máy nóng nhưng không kèm tụt hiệu năng. Ba trường hợp đó, tra lại là thay một thứ chưa hỏng và tốn một lần mở máy vô ích.

Thứ tự xét cũng khác nhau theo dòng. Trên máy không quạt, lớp trung gian là chỗ đáng xem trước, vì nó gánh gần hết đường thoát nhiệt và không có gió bù. Trên máy có quạt, RIGPC chỉ xét nó sau khi đã loại xong hai khả năng dễ hơn là nút chặn bụi và cái quạt. Hạng mục này có trang riêng và tính riêng theo việc, không cộng vào một lượt vệ sinh. Thay keo tản nhiệt tại RIGPC

Phần này hầu như không xuất hiện trên các trang cùng chủ đề, vì nó không dẫn tới một hạng mục nào bán được. RIGPC vẫn nói, vì không nói thì bạn sẽ đi vệ sinh một chiếc máy không cần vệ sinh.

Trong tài liệu hướng dẫn của mình, Apple ghi rằng máy Mac xách tay nên được dùng ở nơi có nhiệt độ môi trường trong khoảng 10 đến 35 độ C, và rằng một chiếc Mac xách tay ấm lên trong lúc dùng bình thường là chuyện bình thường. Cũng chính tài liệu đó khuyên: nếu quạt chạy lâu, hãy mở Activity Monitor để xem có tiến trình nào đang chiếm chip liên tục.

Ba dấu hiệu tách được nóng theo thiết kế khỏi nóng vì bẩn: cái nóng xuất hiện ở đúng những việc mà trước đây máy làm vẫn mát; tiếng quạt đổi tính chất, từ tiếng gió thành tiếng rít hoặc tiếng va; hoặc máy bắt đầu hạ tốc ở mức tải mà trước đây nó vẫn giữ được. Không có dấu hiệu nào trong ba cái đó thì vệ sinh có thể không phải thứ bạn đang cần, và RIGPC sẽ nói vậy.

Máy thân dày, đường gió dài, quạt lớn thì cách xét hoàn toàn khác và nằm ở một trang khác. Vệ sinh máy Windows và máy để bàn

Phần bên ngoài là chỗ bạn làm được nhiều nhất mà không cần mở máy, và cũng là chỗ hay bị làm hỏng nhất bằng một động tác đầy thiện chí.

Nguyên tắc gọn nhất, và cũng là câu RIGPC nhắc nhiều nhất: không đưa chất lỏng lên máy khi máy còn nguyên hình, kể cả dung dịch ghi rõ là dành cho thiết bị. Bên dưới mặt bàn phím MacBook là bo mạch, và khoảng giữa hai thứ đó không có đường nào dẫn nước ra ngoài. Chất lỏng đi xuống được thì nó nằm lại đúng chỗ tệ nhất. Cách đúng là làm ẩm khăn rồi lau bằng khăn, không phun lên máy.

• ✓Khe quanh viền trackpad thông vào trong máy. Nước đọng ở khe ấy đi xuống chứ không bay hơi tại chỗ, nên lau trackpad bằng khăn chỉ hơi ẩm, quét từ giữa ra ngoài, không lau dọc theo khe.
• ✓Lưới loa MacBook là những lỗ đục thẳng trên vỏ nhôm, không phải nắp lưới tháo ra được. Bụi ở đó gỡ bằng cọ lông mềm khô, quét ngang, và hút nhẹ ngay phía trên. Đừng đẩy hơi vào lỗ, vì hơi vào rồi thì đường ra duy nhất của nó là chính màng loa.
• ✓Vụn kẹt dưới chân phím thì nghiêng máy và quét ra, không dùng vật cứng nhấc nắp phím lên. Nắp phím MacBook nhiều đời giữ bằng ngàm rất nhỏ, gỡ hỏng một cái thì thứ phải thay không phải cái nắp phím mà là cả cụm bàn phím.

Phím đã liệt, kẹt, hoặc ăn hai lần cho một cú gõ thì không còn là chuyện bụi nữa và cũng không tự tốt lại. Phím MacBook liệt và kẹt

Loa đã rè, méo tiếng hoặc chỉ còn ra một bên thì làm sạch lưới không đổi được gì. Thay loa MacBook

Một lượt vệ sinh MacBook ở RIGPC kết thúc bằng bốn thứ giao lại cho bạn, không phải bằng một câu xong rồi.

• ✓Hai con số nhiệt độ của chính chiếc máy bạn mang tới, đo cùng một cách ở hai thời điểm trước và sau.
• ✓Danh sách đúng những việc đã làm, và bên cạnh đó là danh sách những việc RIGPC đã dừng lại không làm. Cả hai phải khớp với những gì RIGPC đã báo ở bước 03, và với những gì bạn đã đồng ý ở bước 04. Hai bước đó là hai bước riêng, RIGPC không gộp lại thành một.
• ✓Tình trạng thật bên trong, nói bằng lời: quạt còn tốt hay đã tới lúc, lớp trung gian đang thế nào, có dấu vết của một lần mở máy trước đây hay không.
• ✓Phiếu bảo hành, ghi rõ từng dòng bảo hành đi theo cái gì.

Dòng cuối cùng đáng nói thêm một câu, vì nó hay bị hiểu thành RIGPC bảo hành ngắn. Bảo hành của một lượt vệ sinh đi theo tay nghề, không đi theo một món đồ mới, đơn giản vì trong lượt ấy RIGPC không đặt món nào mới vào máy bạn. Thời hạn đó là một tháng. Trong một tháng ấy, nếu máy nóng lại vì chính phần việc RIGPC vừa làm, bạn mang quay lại và RIGPC mở ra làm lại.

Khi phải thay quạt thì chuyện đổi khác. Lúc đó có một món đồ mới thật, nên bảo hành gắn vào chính cái quạt ấy và dài hơn: sáu tháng. Hai thời hạn này tách nhau, không cộng vào nhau, và phiếu ghi thành hai dòng riêng để sau này bạn không phải đoán.