Sửa Laptop Asus TP.HCM — VivoBook, ZenBook, ROG, TUF Gaming

Úp máy xuống, nhìn cái tem dán trên nắp đáy. Trên đó có hai thứ khác nhau mà nhiều người tưởng là một: tên dòng và mã model.

Asus đặt tên theo ba tầng. "Vivobook 15" là tên dòng, nói lên phân khúc và cỡ màn. "X515" là mã họ model. "EA" ở cuối là biến thể cấu hình. Ghép lại thành "Vivobook 15 X515EA". Tên dòng dùng để bán hàng; mã model là thứ dùng để tra linh kiện tương thích, tra driver và tra thông số đúng của chính máy bạn — Asus nói rõ như vậy trong hướng dẫn tra model của họ.

• ✓Tem trên nắp đáy máy — nhanh nhất, có cả mã model và số sê-ri ở dòng ghi S/N.
• ✓Ứng dụng MyASUS cài sẵn trong Windows, phần System Diagnosis hoặc Customer Support.
• ✓BIOS: khởi động lại, gõ F2 liên tục, đọc ở mục Product Name hoặc System Information.

Tem bong, mờ, hoặc máy không lên nguồn thì còn hai đường nữa: nhãn trên vỏ thùng và phiếu bảo hành gốc — Asus in số sê-ri ở cả hai chỗ đó.

Kỹ thuật viên đọc mã, tra xem linh kiện nào còn nguồn, rồi mới nói chuyện chi phí. Không đọc được mã thì mọi con số nói ra đều là số đoán, và RIGPC không làm thế.

Khách hay hỏi sửa Asus có khó không. Câu trả lời thật là: tuỳ dòng, và chênh nhau rất xa. Cái quyết định không phải giá máy, mà là bốn thứ bên trong — RAM hàn hay có khe, nắp đáy bấm khớp hay dán, bàn phím bắt vít hay tán nhựa, và tản nhiệt dùng keo gì.

Nói rõ hơn về ZenBook, vì đây là dòng khách hay hiểu sai: nhìn bên ngoài giống VivoBook nhưng làm chậm hơn nhiều. Nắp đáy thường vẫn bấm khớp chứ không dán keo, nhưng có vít núp dưới miếng đệm cao su nên gỡ mà không biết là bẻ khớp. Bên trong hay gặp RAM hàn thẳng xuống bo mạch, chỉ một khe M.2, và pin nằm dưới một tấm kim loại che riêng. Bàn phím ở một số mã bắt bằng tán nhựa — tức là thay bàn phím không phải việc tháo vít mà là việc làm lại tán. Đó là lý do thay bàn phím ZenBook lâu hơn VivoBook.

Điều rút ra cho khách: đừng lấy chi phí sửa một chiếc VivoBook ra suy cho một chiếc ZenBook cùng cỡ màn. Phần lớn chênh lệch không nằm ở linh kiện, nằm ở thời gian trên bàn và ở rủi ro tháo. RIGPC nói ra cả hai phần đó khi báo phương án, trước khi bạn quyết định.

Đây là thứ đặc thù Asus nhất, và là thứ gần như không ai nói với khách.

Từ năm 2019, Asus bắt đầu bôi keo kim loại lỏng thay cho keo tản nhiệt thường lên CPU của các máy ROG cao cấp. Hai máy đầu tiên là ROG G703 và Mothership. Sau đó lan sang Zephyrus, Flow, Strix SCAR và các bản cao của dòng Strix G. Keo kim loại lỏng dẫn nhiệt tốt hơn keo thường rất nhiều, và đó là lý do một chiếc ROG mỏng mà vẫn tải được CPU nóng.

• ✓Keo thường: lau sạch, bôi lại, xiết ốp theo trình tự chéo. Việc tiêu chuẩn.
• ✓Keo kim loại lỏng: là hợp chất gốc indium và gali. Nó ăn nhôm, và nếu bị trào ra khỏi vùng tiếp xúc thì có thể gây ngắn mạch. Asus xử lý bằng một quy trình bôi có hàng rào chặn mà họ đã đăng ký bản quyền. Nghĩa là mở một chiếc ROG có kim loại lỏng ra rồi bôi lại bằng thói quen làm keo thường là làm sai.

Hệ quả thực tế cho khách. Máy ROG chạy nóng rồi sụt FPS về giữa game thì phần lớn là bụi, không phải keo — quạt ROG và TUF chạy cao tốc, lưu lượng gió lớn, nên chúng hút bụi nhanh hơn máy văn phòng. Vệ sinh đúng cách giải quyết phần lớn trường hợp mà chưa cần đụng tới keo.

Nếu phải làm keo, RIGPC nói trước máy bạn thuộc nhóm nào, dùng lại vật liệu nào, và vì sao. Đây là thông tin thuộc lúc báo phương án, không phải thứ nói sau khi đã tháo xong.

Nhóm hay gặp, chia theo dòng cho dễ đối chiếu với máy của bạn:

• ✓VivoBook: pin chai sau khoảng hai năm dùng cắm sạc liên tục; bản lề lỏng làm màn rung; máy chậm vì còn ổ cứng cơ ở các mã đời cũ.
• ✓ZenBook: màn hình mờ hoặc lệch màu; cáp màn chạy qua bản lề nên có thể đứt ngầm sau nhiều lần đóng mở; bàn phím liệt một cụm phím.
• ✓TUF và ROG: sụt FPS kèm nóng; đèn phím RGB chết một vùng; quạt kêu.
• ✓Chung mọi dòng: vào nước, không lên nguồn, không nhận sạc.

Có một điều cần nói rõ về ZenBook OLED, vì câu này hay bị trả lời sai: màn OLED không có đèn nền. Nên ZenBook OLED bị mờ không phải chuyện đèn nền yếu — đó là chuyện của panel hoặc của cáp. Còn ZenBook màn IPS mờ thì mới xét tới dải LED và cáp màn. Hai hướng chẩn đoán khác nhau, và bước đầu tiên là xác định máy bạn dùng panel loại nào, lại quay về cái tem đáy máy.

Phần dưới đây là phần các trang khác không viết, nhưng nó là phần giúp bạn không mất tiền hai lần. Đây là những lúc RIGPC khuyên bạn dừng lại:

• ✓Máy có RAM hàn mà bo mạch chết đúng vùng RAM. Sửa được thì cũng là sửa vào chỗ hàn, tuổi thọ sau sửa không đoán chắc được. Máy đời cũ thì thường không nên.
• ✓Chi phí phương án vượt quá giá trị máy trên thị trường máy cũ. RIGPC đưa ra so sánh đó để bạn tự quyết, không quyết thay bạn.
• ✓Vào nước để lâu, bo mạch đã ăn mòn nhiều điểm. Cứu được nguồn chưa chắc cứu được ổn định, và RIGPC nói rõ cái gì chắc cái gì không.
• ✓ROG đã bị can thiệp keo kim loại lỏng sai cách và có dấu ăn mòn lan rộng.

Không phải máy nào cũng cứu được, và cứu được không có nghĩa là nên cứu.

→ Máy tính không lên nguồn — tự kiểm trước khi mang đi

Nguồn linh kiện là chỗ khách ít hỏi nhưng lại quyết định thời gian máy nằm ở tiệm. Nói trước để bạn tính được lịch.

• ✓Nhóm thường có sẵn: pin và bàn phím các mã VivoBook phổ thông; SSD M.2 và RAM cho những mã còn khe rời; quạt tản nhiệt các mã TUF và ROG bán nhiều.
• ✓Nhóm phải đặt: màn hình đúng chuẩn cáp và đúng tần số của máy bạn, nhất là màn tần số cao của ROG, TUF và màn OLED của ZenBook. Đặt đúng mã thì lắp vừa; đặt theo tên dòng thì rủi ro lệch cáp và lệch độ dày.
• ✓Nhóm khó, số lượng ít: vỏ và bản lề của các mã ZenBook, ProArt, ExpertBook. Số máy bán ra ít nên tồn kho ít theo.

Một chuyện đáng biết: Asus có công bố tài liệu sửa chữa cho một số mã Vivobook trên trang tải về của chính họ. Không phải mọi mã đều có, nhưng ở những mã có thì trình tự tháo rõ ràng hơn hẳn, và việc trên bàn vì thế nhanh hơn và ít rủi ro hơn.

Cái RIGPC từ chối lắp: linh kiện không rõ nguồn nhưng được bán dưới nhãn chính hãng, và màn hình cùng kích thước nhưng khác chuẩn cáp. Lắp vừa khung không có nghĩa là đúng máy — nó chỉ chạy được một thời gian rồi quay lại thành lỗi khác.